موتورسواری دونفره؛ از لحظهای که ترکنشین سوار میشود، مسئولیت شما دو برابر میشود
موتورسواری دونفره از بیرون ساده به نظر میرسد.
یک نفر جلو مینشیند، نفر دوم پشت سر، و حرکت شروع میشود.
اما از نظر فنی، حضور ترکنشین رفتار موتورسیکلت را تغییر میدهد:
وزن بیشتر میشود.
شتاب تغییر میکند.
فاصله ترمز افزایش پیدا میکند.
تعادل در سرعت پایین حساستر میشود.
رفتار موتور در پیچ متفاوت میشود.
و مهمتر از همه، حالا تصمیمهای شما فقط روی خودتان اثر نمیگذارند.
وقتی ترکنشین سوار میشود، شما مسئول جان یک نفر دیگر هم هستید.
۱. هر موتوری برای ترکنشین ساخته نشده است
قبل از هر چیز باید مطمئن شوید موتورسیکلت شما برای حمل دو نفر طراحی شده است.
وجود فضای نشستن مناسب و جای پای مستقل برای ترکنشین از الزامات پایه است. راهنماهای رسمی NHTSA و MSF نیز تأکید میکنند که موتورسیکلت باید صندلی و محل قرارگیری پا برای مسافر داشته باشد.
اینکه از نظر فیزیکی «جا میشود» به معنی مناسب بودن نیست.
اگر موتور برای یک نفر طراحی شده، قرار دادن نفر دوم روی گلگیر، قسمت انتهایی زین یا محل نامناسب تصمیم ایمنی نیست.
۲. ترکنشین هم باید کلاه و تجهیزات مناسب داشته باشد
یکی از رفتارهای عجیبی که هنوز زیاد دیده میشود این است:
راننده کلاه مناسب دارد، اما ترکنشین بدون کلاه است.
یا راننده کلاه Full Face استاندارد پوشیده و کلاه قدیمی و بزرگ را به همراهش داده است.
این منطق قابل دفاع نیست.
سر ترکنشین به اندازه سر راننده اهمیت دارد.
MSF توصیه میکند مسافر نیز تجهیزات حفاظتی مناسب داشته باشد.
حداقل درباره کلاه، دستکش، کفش مناسب و لباس مقاوم جدی باشید.
تجهیزات ترکنشین نباید «هر چیزی که اضافه آمده» باشد.
۳. قبل از حرکت، دو دقیقه آموزش بدهید
اگر همراه شما تجربه موتورسواری ندارد، انتظار نداشته باشید خودش بداند چه کاری باید انجام دهد.
قبل از حرکت خیلی ساده توضیح دهید:
چطور سوار شود.
پاهایش را کجا بگذارد.
به چه چیزی دست بگیرد.
در پیچ چه کند.
چه زمانی از موتور پیاده شود.
و اگر لازم بود توجه شما را جلب کند، چگونه این کار را انجام دهد.
این گفتوگوی کوتاه میتواند بسیاری از رفتارهای ناگهانی را حذف کند.
۴. اجازه دهید فقط وقتی آمادهاید سوار شود
یکی از لحظاتی که احتمال بههم خوردن تعادل زیاد است، سوار و پیاده شدن ترکنشین است.
ابتدا خودتان روی موتور مستقر شوید.
هر دو پای خود را محکم روی زمین قرار دهید.
ترمز را نگه دارید.
بعد به همراهتان علامت بدهید که سوار شود.
NHTSA نیز توصیه میکند مسافر پس از آماده شدن موتورسیکلت و راننده سوار شود و مستقیم پشت راکب قرار بگیرد.
مهم است که ترکنشین بدون هشدار ناگهان روی موتور نپرد.
۵. پاها باید روی جاپایی بمانند
بعد از سوار شدن، هر دو پای ترکنشین باید روی جاپایی مخصوص قرار بگیرند.
حتی هنگام توقف پشت چراغ قرمز، معمولاً ترکنشین نباید پاهایش را روی زمین بگذارد مگر اینکه راننده از او بخواهد.
NHTSA بهطور مشخص توصیه میکند مسافر پاهایش را حتی هنگام توقف روی جاپایی نگه دارد و آنها را از اگزوز دور نگه دارد.
اگر ترکنشین ناگهان پا را روی زمین بگذارد یا وزنش را جابهجا کند، ممکن است تعادل شما را به هم بزند.
۶. همراه شما باید با موتور حرکت کند، نه علیه آن
یکی از نگرانیهای رایج تازهکارها در پیچ این است که احساس میکنند موتور در حال افتادن است.
واکنش طبیعی ممکن است این باشد که بدن را به سمت مخالف پیچ بکشند.
این دقیقاً چیزی است که نباید اتفاق بیفتد.
ترکنشین باید با حرکت موتور و راکب همراه باشد.
اگر موتور به سمت پیچ متمایل میشود، بدن او نیز باید طبیعی و هماهنگ با همان حرکت باقی بماند.
NHTSA نیز به مسافر توصیه میکند همراه راننده و در همان جهت متمایل شود و حرکات اضافی را به حداقل برساند.
یک توصیه ساده برای تازهکار:
از پشت شانه راننده به سمت داخل پیچ نگاه کنید.
این کار معمولاً کمک میکند بدن به شکل طبیعی همراه حرکت شود.
۷. حرکت ناگهانی روی زین ممنوع
ترکنشین ممکن است بخواهد لباسش را مرتب کند.
به عقب نگاه کند.
کیفش را جابهجا کند.
گوشی را از جیب دربیاورد.
یا موقعیت نشستن خود را تغییر دهد.
همه این حرکات وزن موتور را جابهجا میکنند.
در سرعت بالا ممکن است اثرشان کمتر احساس شود، اما در سرعت پایین یا هنگام پیچیدن میتوانند کاملاً محسوس باشند.
اگر نیاز به جابهجایی جدی وجود دارد، بهتر است در زمان مناسب به راننده اطلاع دهد.
۸. فاصله ترمزتان دیگر همان قبلی نیست
موتور سنگینتر شده است.
این یعنی برای کاهش سرعت و توقف باید حاشیه بیشتری در نظر بگیرید.
نباید همان فاصلهای را با خودروی جلویی حفظ کنید که هنگام تنها بودن داشتید.
زودتر خطر را ببینید.
زودتر گاز را ببندید.
زودتر برای ترمز آماده شوید.
و ترمز را نرم و پیشرونده اعمال کنید.
یکی از اشتباهات جدی، این است که راننده سبک رانندگی انفرادی خود را بدون تغییر ادامه دهد.
۹. شتابگیری هم باید نرمتر شود
ترکنشین فرمان در دست ندارد.
نمیداند دقیقاً چه زمانی قرار است گاز بدهید.
اگر ناگهان شتاب بگیرید، بدن او به عقب کشیده میشود.
ممکن است به شما ضربه بزند یا حتی تعادلش را از دست بدهد.
خصوصاً در شروع حرکت، تعویض دنده و سبقت، گاز را نرمتر باز کنید.
یک راننده باتجربه کاری میکند که ترکنشین دائماً مجبور نباشد حرکت بعدی موتور را حدس بزند.
۱۰. تعویض دنده نرمتر اهمیت بیشتری پیدا میکند
اگر با هر تعویض دنده سر ترکنشین به پشت کلاه شما برخورد میکند، معمولاً نشانه این است که انتقال نیرو به اندازه کافی نرم نیست.
رها کردن ناگهانی گاز، تعویض نامناسب و باز کردن سریع گاز باعث حرکت رفتوبرگشتی بدن هر دو نفر میشود.
موتورسواری دونفره یک آزمون خوب برای نرمی کنترل شماست.
وقتی ترکنشین تقریباً متوجه تعویض دنده نمیشود، احتمالاً کارتان را خوب انجام دادهاید.
۱۱. پیچها را محافظهکارانهتر وارد شوید
وزن بیشتر رفتار موتور را تغییر میدهد.
برای همین ورود سریع به پیچ و بعد تلاش برای اصلاح سرعت، ایده خوبی نیست.
قبل از پیچ:
سرعت مناسب را انتخاب کنید.
دنده مناسب را قرار دهید.
مسیر را ببینید.
و سپس با حرکت نرم وارد شوید.
بهخصوص اگر ترکنشین تازهکار است، حاشیه اطمینان بیشتری داشته باشید.
هدف شما نشان دادن توانایی موتور نیست.
هدف این است که همراهتان احساس امنیت کند.
۱۲. سبقت را سختگیرانهتر ارزیابی کنید
وزن اضافه میتواند شتاب موتور را تغییر دهد.
خصوصاً روی موتورهای کمحجمتر، سبقتی که هنگام تنها بودن ساده بود ممکن است با دو نفر زمان بیشتری بخواهد.
قبل از سبقت از خودتان بپرسید:
آیا واقعاً فضای کافی دارم؟
آیا موتور با این وزن شتاب لازم را دارد؟
آیا ترکنشین آماده حرکت است؟
اگر شک دارید، سبقت را انجام ندهید.
فرصت دیگری خواهد آمد.
۱۳. تنظیم باد لاستیک و تعلیق را فراموش نکنید
اگر بهطور مرتب ترکنشین دارید، دفترچه راهنمای موتورسیکلت را بررسی کنید.
بعضی موتورها برای حرکت دونفره فشار باد متفاوت یا تنظیمات خاصی برای پیشبار کمک عقب توصیه میکنند.
تنظیم مناسب میتواند روی تعادل، فرمانپذیری و رفتار موتور تأثیر داشته باشد.
اعداد را از روی عادت یا توصیه موتور دیگری استفاده نکنید.
ملاک، توصیه سازنده همان مدل است.
۱۴. وسایل ترکنشین هم وزن محسوب میشوند
دو نفر بهعلاوه کولهپشتی، کیف یا بار ممکن است وزن قابل توجهی ایجاد کنند.
هر موتورسیکلت حداکثر بار مجاز دارد.
اگر سفر میکنید، وزن تجهیزات را هم در محاسبه لحاظ کنید.
همچنین بار باید درست مهار شده باشد.
کیفی که در حال حرکت جابهجا شود یا بند آن نزدیک چرخ و زنجیر قرار بگیرد، میتواند خطرساز شود.
۱۵. ترکنشین کودک، موضوع متفاوتی است
اینکه کودک بتواند پشت موتور بنشیند، بهتنهایی به معنی مناسب بودن شرایط نیست.
MSF توصیه میکند مسافر باید آنقدر قد داشته باشد که بتواند بهدرستی به جاپاییها برسد و از نظر بلوغ رفتاری توانایی رعایت مسئولیتهای لازم را داشته باشد.
برای کودکان، علاوه بر مسائل ایمنی، باید قوانین و مقررات محلی را نیز بررسی کنید.
هرگز کودکی را صرفاً با این استدلال که «محکم نگهش میداریم» سوار نکنید.
۱۶. اگر ترکنشین میترسد، آهستهتر برانید
ترس همراهتان را نادیده نگیرید.
اگر دائماً بدنش سفت است، شما را محکم گرفته یا از پیچها میترسد، احتمالاً سرعت یا سبک رانندگی شما متناسب با تجربه او نیست.
کمی آرامتر برانید.
مسیر سادهتری انتخاب کنید.
توقف کنید و با او صحبت کنید.
هدف این نیست که ثابت کنید «چیزی نیست».
هدف این است که تجربهای ایجاد کنید که دفعه بعد هم حاضر باشد با شما موتورسواری کند.
۱۷. مسیر اولین تجربه را هوشمندانه انتخاب کنید
اگر کسی برای اولین بار ترک موتور مینشیند، خیابان پرترافیک، بزرگراه یا مسیر کوهستانی انتخاب خوبی برای شروع نیست.
یک مسیر کوتاه و آشنا انتخاب کنید.
سرعت پایین.
ترافیک کم.
پیچهای محدود.
بعد از چند دقیقه توقف کنید و بپرسید:
راحتی؟
نحوه نشستن خوب است؟
چیزی اذیتت میکند؟
این کار ساده، تجربه بسیار بهتری میسازد.
۱۸. ارتباط بین راننده و ترکنشین اهمیت دارد
در سرعت بالا صحبت کردن دشوار است.
قبل از حرکت چند علامت ساده مشخص کنید.
مثلاً:
یک ضربه روی شانه: لطفاً توجه کن.
دو ضربه: میخواهم توقف کنیم.
یا هر علامت سادهای که هر دو از قبل روی آن توافق کردهاید.
هدف ساختن سیستم پیچیده نیست.
فقط باید روشی وجود داشته باشد که همراهتان بتواند بدون حرکت ناگهانی، موضوع مهمی را به شما منتقل کند.
۱۹. برای تحت تأثیر قرار دادن ترکنشین رانندگی نکنید
این توصیه مخصوصاً برای موتورسواران جوان مهم است.
شتاب شدید، سرعت بالا، ویراژ دادن یا خواباندن نمایشی موتور ممکن است از نظر شما هیجانانگیز باشد.
برای کسی که پشت سر شما نشسته ممکن است فقط ترسناک باشد.
ترکنشین کنترل موتور را در اختیار ندارد.
او مجبور است به تصمیمهای شما اعتماد کند.
از این اعتماد سوءاستفاده نکنید.
بهترین راه تحت تأثیر قرار دادن همراهتان، رانندگی نرم، مطمئن و حرفهای است.
۲۰. وقتی ترکنشین سوار است، غرور را خانه بگذارید
کسی از شما سبقت گرفت؟
مهم نیست.
موتورسوار دیگری سریعتر رفت؟
بگذارید برود.
خودرویی راهتان را بست؟
فاصله بگیرید.
وقتی مسئول نفر دیگری هستید، انگیزه اثبات کردن خودتان باید تقریباً صفر باشد.
یک تصمیم عجولانه که در حالت تنها بودن فقط شما را در معرض خطر قرار میدهد، حالا دو نفر را درگیر میکند.
تمرین Motosea برای اولین سواری دونفره
قبل از ورود به خیابان شلوغ، در محیطی امن چند تمرین ساده انجام دهید:
حرکت و توقف.
چند دور بزرگ.
تغییر مسیر آرام.
ترمزگیری ملایم.
و چند بار سوار و پیاده شدن.
هدف این است که هر دو نفر بفهمید وزن اضافه چه تغییری در رفتار موتور ایجاد کرده است.
تنها چند دقیقه تمرین میتواند تفاوت زیادی ایجاد کند.
مخصوص ترکنشین: این پنج نکته را به خاطر بسپارید
پاها را روی جاپایی نگه دارید.
حرکت ناگهانی نکنید.
در پیچ با راننده همراه شوید.
بدون هماهنگی پیاده نشوید.
و اگر احساس ناامنی میکنید، حتماً اطلاع دهید.
شما «بار» نیستید.
بخشی از سیستم حرکتی موتورسیکلت هستید.
جمعبندی Motosea
موتورسواری دونفره فقط اضافه کردن یک نفر به زین نیست.
رفتار موتورسیکلت تغییر میکند.
ترمزگیری تغییر میکند.
شتاب تغییر میکند.
تعادل تغییر میکند.
و مهمتر از همه:
میزان مسئولیت شما تغییر میکند.
اگر قرار است کسی پشت سر شما بنشیند، باید احساس کند میتواند به مهارت و تصمیمهای شما اعتماد کند.
توصیه Motosea
وقتی تنها موتورسواری میکنید، مسئول خودتان هستید.
وقتی ترکنشین دارید، یک نفر بدون دسترسی به فرمان و ترمز، تصمیم گرفته به شما اعتماد کند.
طوری برانید که ارزش این اعتماد را داشته باشید.